Egzoz Sistemi Arızaları ve Kaporta Hasarları

Araç altından gelen tok bir "puf puf" sesi, rölantide direksiyonda hissedilen ince titreme ya da park yerinde bıraktığınız kahverengi lekeler... Bunların çoğu tek bir yere işaret eder: egzoz sistemi hasar görmüştür. Egzoz, aracın en ucuza kurtarılabilecek ya da en pahalıya patlayabilecek parçalarından biri; hangisi olacağını çoğu zaman erken teşhis belirler. Aynı şekilde egzozun geçtiği hattın hemen üstünde duran taban sacı ve kaporta örtüsü de nemden, tuzdan ve çamurdan en çok etkilenen bölgedir. Aşağıda okurken en çok sorulan soruları sırayla ele alıyoruz.

Egzoz Sistemi Arızaları: Korozyon, Titreme ve Kaçak

Egzoz sistemi basit bir boru değil; manifolddan başlayıp ön susturucu, katalitik konvertör, orta boru, arka susturucu ve askı takozlarıyla devam eden bir zincirdir. Zincirin bir halkasındaki sorun diğerini de yorar.

Egzoz neden çürür, korozyon ilk nereden başlar?

Yanma sonucu oluşan su buharı, motor tam ısınmadan yola çıkıldığında borunun içinde yoğuşur. Kısa mesafeli, dur-kalk kullanımda bu su hiç buharlaşmaz ve boruyu içeriden dışarıya doğru çürütür. Bu yüzden korozyon çoğu zaman ilk olarak susturucunun en alçak noktasında, kaynak dikişlerinde ve boru kelepçelerinin altında görülür. Kışın yol tuzu da dıştan aynı işi yapar.

Nasıl kontrol edilir? Araç soğukken susturucuya tornavidanın sapıyla hafifçe vurun. Çınlayan, metalik bir ses sağlam demektir; boğuk, "kartondan" bir ses ve dökülen pas kabukları duvar kalınlığının bittiğini gösterir. Susturucunun altındaki tahliye deliğinden gelen aşırı pas parçacığı da içeriden çürümenin habercisidir.

Rölantide titreme ve tıkırtı sesi neyi anlatır?

Egzoz sistemi araca sert bağlanmaz; kauçuk askı takozlarıyla "sallanır" halde durur. Bu takozlar yaşlanıp yarıldığında sistem sarkar, karoser sacına ya da şasi elemanına değer ve rölantide o bilindik tıkırtı ortaya çıkar. Titreme rölantide belirgin, hızda kayboluyorsa ilk bakılacak yer takozlardır ve genelde ucuz bir onarımdır.

Ses ıslık gibi keskinse manifold contası ya da flanş bağlantısında kaçak vardır. Motor soğukken çalıştırdığınızda daha net duyulup ısındıkça azalıyorsa, metal genleşerek çatlağı kapatıyor demektir; bu klasik bir manifold çatlağı belirtisidir. Kaçak, lambda sensörünün önündeyse yanlış hava ölçümü nedeniyle yakıt tüketimini de bozar.

Kaynak mı, parça değişimi mi mantıklı?

Kural basit: tek noktada delik varsa kaynak, geniş alanda incelme varsa değişim. Çürümüş sacın üzerine yapılan kaynak, ısıyla çevresindeki zayıf metali de yakar ve birkaç ay içinde deliğin kenarından yeniden açılır. Egzoz bandı ve macun türü ürünler yalnızca yola devam etmek için geçici çözümdür, kalıcı tamir sayılmaz. Katalizörün içi dağılmışsa kaynakla yapılabilecek bir şey yoktur; ayrıca bu parçanın iptali emisyon ve muayene açısından sorun yaratır.

Kaporta Hasarları: Alt Sac, Kaynak ve Koruma

Egzoz hattının hemen üstündeki taban sacı, marşpiyeller ve çamurluk kenarları paslanmanın en sevdiği yerlerdir. Egzoz kaçağı varsa sıcak gaz bu bölgeyi sürekli ısıtır, boya altındaki nem hareketlenir ve pas hızlanır.

Kaporta örtüsündeki pas nerede başlar, nasıl anlaşılır?

Kabaran boya, dokununca hafif esneyen sac, kapı altlarında ve marşpiyelde iğne deliği şeklinde noktalar ilk sinyallerdir. Halı altındaki ıslaklık ya da bagajda küf kokusu, taban sacının delindiğini düşündürür. Rutin lastik basıncı kontrolü ya da yağ değişimi için aracı krikoya aldığınızda alt tarafa bir el lambasıyla bakmak, bu tür hasarı yıllar önce yakalamanın en kolay yolu.

Kaporta kaynağı nasıl yapılır, hangi durumda yapılmaz?

Doğru sıra şudur: hasarlı bölge kesilip çıkarılır, çevresindeki pas metalik parlaklığa kadar temizlenir, aynı kalınlıkta yeni sac parçası hazırlanır ve punta ya da örtülü dikişle kaynak yapılır. Ardından dikişler taşlanır, üzerine astar, sızdırmazlık macunu ve taş darbe koruması çekilir; içeride kalan kutu profillere ise boşluk vaksı uygulanır. Bu son adım atlanırsa kaynak yeri içeriden yeniden çürür.

Kaynak yapılmaması gereken yerler de var: hava yastığı sensörlerinin bulunduğu bölgeler, süspansiyon bağlantı noktaları ve şasinin darbe emme kutu